ปลาการ์ตูนชนิดต่างๆในทะเลไทย
ปลาการ์ตูน เป็นปลาที่มีหลากหลายสายพันธุ์และมีสีสันที่แตกต่างกัน ซึ่งความแตกต่างกันของสีปลานี่เอง จะช่วยทำให้มันเลือกคู่เอง และจำคู่ของตัวเองได้ อยู่กับคู่ไปตลอดจนกว่าจะตาย จนได้ชื่อว่าเป็นปลาที่รักเดียวใจเดียว ถึงแม้จะเป็นปลาที่เพาะเลี้ยงขึ้นมาก็ตาม ผู้เลี้ยงไม่สามารถจับคู่เพื่อผสมพันธุ์ให้กับมันได้ เพราะถ้าไม่ใช่คู่ ปลาจะกัดกัน
ปลาตัวผู้จะทำหน้าที่หาพื้นที่วางไข่ พร้อมทั้งทำความสะอาด ซึ่งปลาตัวเมียจะวางไข่บริเวณที่ปลาตัวผู้จัดเตรียมไว้ให้ หลังจากนั้นปลาตัวผู้จะทำหน้าที่ดูแลไข่จนกระทั่งไข่ฟักออกเป็นตัว ระยะแรกจะยังไม่สามารถกำหนดเพศได้ ว่าเป็นเพศใด จนกว่าจะเจริญเติบโตเต็มวัยจึงจะกลายเป็นปลาเพศผู้ ส่วนตัวที่ใหญ่ที่สุดในกลุ่มจะกลายเป็นเพศเมีย ซึ่งหนึ่งกลุ่มจะมีตัวเมียเพียงหนึ่งตัวเท่านั้น
สายพันธุ์ปลาการ์ตูน
ปลาการ์ตูนแต่ละชนิดจะมีรูปแบบและสีที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งปกติจะประกอบไปด้วยสีส้ม แดง ดำ เหลือง และส่วนใหญ่จะมีแถบสีขาวพาดขวางลำตัว 1-3 แถบ ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ของปลาการ์ตูนก็ว่าได้ พอจำแนกได้ดังนี้
ปลาการ์ตูนส้มขาว clown anemonefish, A. ocellaris (Cuvier, 1830)
ลำตัวมีสีส้มเข้ม มีแถบสีขาว 3 แถบ พาดบริเวณส่วนหัว ลำตัวและบริเวณหาง ขอบของแถบสีขาวเป็นสีดำ ขอบนอกของครีบเป็นสีขาวและขอบในเป็นสีดำ อาศัยอยู่ในที่ลึก ตั้งแต่ 1-15 เมตร ขนาดตัวโตที่สุดประมาณ 10 เซนติเมตร อาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล ชนิด Heteractis magnifica และ Stichodactyla gigantea เป็นต้น ปลาการ์ตูนส้มขาวพบได้บ่อยที่สุดในทะเลอันดามัน อ่าวไทยพบได้ที่เกาะโลซิน จังหวัดนราธิวาส อาศัยอยู่เป็นครอบครัวใหญ่ ในดอกไม้ทะเลแต่ละกออาจพบปลาการ์ตูนชนิดนี้อยู่ด้วยกัน 6-8 ตัว
ปลาการ์ตูนลายปล้อง clark "s anemonefish, A. clarkii (Bennett, 1830)
ลำตัวมีสีดำเข้ม ส่วนหน้าครีบอกและหางมีสีเหลืองทอง มีแถบขาว 3 แถบ ตรงส่วนหัว ลำตัว และโคนหาง ปลาชนิดนี้มีความผันแปรของสีสูง มีไม่ต่ำกว่า 8 รูปแบบ (ธรณ์, 2544) สีของลูกปลาวัยรุ่นก็ต่างจากปลาเต็มวัย พบทั้งอ่าวไทยและทะเลอันดามัน จัดเป็นปลาการ์ตูนใหญ่ที่สุดของเมืองไทย ขนาดโตที่สุดประมาณ 15 เซนติเมตร อาศัยอยู่ร่วมกับดอกไม้ทะเลได้หลายชนิด บางครั้งเป็นชนิดที่พบตามพื้นทราย ปลาการ์ตูนลายปล้องมีการแพร่กระจายกว้างมาก อาจอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม 3-4 ตัว โดยมีตัวเมีย ซึ่งมีขนาดโตที่สุดเป็นจ่าฝูง ตัวที่มีขนาดรองลงมาจะเป็นตัวผู้ ถ้าตัวเมียตายไปตัวผู้ก็จะรีบโตและเปลี่ยนเพศขึ้นมาทำหน้าที่แทน
ปลาการ์ตูนลายปล้องหางเหลือง sebae anemonefish, A. sebae (Bleeker, 1853)
ลำตัวมีสีดำ ส่วนหางมีสีเหลือง มีแถบขาว 2 แถบ แถบแรกพาดอยู่บริเวณหลังตา อีกแถบพาดผ่านท้องขึ้นมายังครีบหลัง เป็นชนิดที่หายาก พบเฉพาะฝั่งอันดามันในที่ลึก ตั้งแต่ 2-25 เมตร ขนาดโตที่สุดประมาณ 14 เซนติเมตร อยู่กับดอกไม้ทะเลชนิดที่ฝังทราย ได้แก่ Stichodactyla haddoni มีสีน้ำตาล หนวดสั้น มักอยู่กันเป็นคู่กับลูกเล็กๆ 3-4 ตัว มีนิสัยดุร้ายกับปลาอื่นที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัว
ปลาการ์ตูนอานม้า saddleback anemonefish, A. polymnus (Linnaeus, 1758)
ลำตัวมีสีน้ำตาลอมดำ มีแถบขาว 2 แถบ แถบแรกอยู่หลังตา อีกแถบเริ่มบริเวณกลางลำตัว เป็นแถบโค้งพาดเฉียงขึ้นไปที่ครีบหลัง ลักษณะคล้ายอานม้า พบในที่ลึก ตั้งแต่ 2-30 เมตร ขนาดโตที่สุดประมาณ 12 เซนติเมตร อยู่กับดอกไม้ทะเลชนิดที่ฝังตัวอยู่ตามพื้นทราย คือ Heteractis crispa และ Stichodactyla haddoni พบเฉพาะในอ่าวไทย
ปลาการ์ตูนอินเดีย yellow skunk anemonefish, A. akallopisos (Bleeker, 1853)
ลำตัวมีสีเนื้ออมเหลืองทองอมชมพู มีแถบขาวเล็กๆ พาดผ่านบริเวณหลังตั้งแต่ปลายจมูกจนจรดครีบหาง อาศัยในที่ลึกตั้งแต่ 3-25 เมตร ขนาดโตที่สุดประมาณ 10-11 เซนติเมตร อาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเลชนิด Heteractis magnifica และ Stichodactyla mertensii อยู่รวมกันเป็นครอบครัวใหญ่คล้ายปลาการ์ตูนส้มขาว พบได้บ่อยทางฝั่งอันดามัน ส่วนอ่าวไทยพบที่เกาะโลซิน
ปลาการ์ตูนแดงดำ red saddleback anemonefish, A. ephippium (Bloch, 1790)
ปลาเต็มวัยลำตัวมีสีส้มแดงและมีปื้นสีดำขนาดใหญ่บริเวณหลัง ส่วนปลาวัยรุ่นจะยังไม่มีปื้นสีดำ และจะมีแถบสีขาวพาดขวางลำตัวบริเวณหลังตา ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 12 เซนติเมตร อาศัยตามแนวปะการังชายฝั่งที่เป็นพื้นทราย หรือตามส่วนลาดชันของแนวปะการัง มักอาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล ชนิด Entacmaea quadricolor หรือ Heteractis crispa พบทางฝั่งทะเลอันดามัน
ปลาการ์ตูนมะเขือเทศ tomato anemonefish, A. frenatus (Brevoort, 1856)
ปลาเต็มวัยลำตัวมีสีดำอมแดง ครีบทุกครีบมีสีแดง มีแถบสีขาว 1 แถบ พาดขวางบริเวณหลังตา ปลาขนาดเล็กจะมีลำตัวและครีบเป็นสีแดง มีแถบสีขาวพาดขวางลำตัว 3 แถบ บริเวณหลังตา ตอนกลางของลำตัว และโคนหาง ในปลาวัยรุ่นแถบสีขาวที่โคนหางจะหายไป ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 12 เซนติเมตร อาศัยอยู่ตามลาน หรือรอบนอกของแนวปะการัง มักอาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล ชนิด Entacmaea quadricolor เคยมีรายงานว่า พบได้ในประเทศไทย (Allen, 2000) แต่ปัจจุบันไม่มีใครพบอีก (ธรณ์, 2544) ปลาที่ซื้อขายในตลาดประเทศไทยเป็นปลาที่นำเข้าจากประเทศอินโดนีเซีย
ปลาการ์ตูนอินเดียแดง Pink skunk anemonefish, A. perideraion (Bleeker, 1855)
ลำตัวมีสีชมพูอมเหลือง มีแถบสีขาวพาดบริเวณโคนครีบหลังตามความยาวลำตัวตั้งแต่หัวจรดหาง และมีแถบสีขาวอีก 1 แถบ พาดขวางลำตัวบริเวณหลังตา ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 10 เซนติเมตร อาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเลได้หลายชนิด อาศัยอยู่ตามแนวปะการังทั่วไป ประเทศไทยพบได้เฉพาะในอ่าวไทย
ปลาการ์ตูนแก้มหนาม Spine-cheek anemonefish, Premnas biaculeatus (Bloch, 1790)
ปลาการ์ตูนแก้มหนาม การ์ตูนทอง หรือการ์ตูนแดง เป็นปลาชนิดเดียวกัน (species) ลำตัวมีสีส้มแดง เมื่ออายุมากขึ้นสีจะแดงมากขึ้นจนเป็นสีแดงเข้มอมดำ ลำตัวมีแถบสีขาวพาดขวางลำตัว 3 แถบ บริเวณหลังตา กลางลำตัว และโคนหาง ลักษณะเด่นของปลาชนิดนี้คือมีหนามแหลมบริเวณใต้ตา ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 16 เซนติเมตร พบได้ตามรอบนอกของแนวปะการัง และส่วนที่เป็นแนวปะการังลาดชัน มักอาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล ชนิด Entacmaea quadricolor
ปลาตัวผู้จะทำหน้าที่หาพื้นที่วางไข่ พร้อมทั้งทำความสะอาด ซึ่งปลาตัวเมียจะวางไข่บริเวณที่ปลาตัวผู้จัดเตรียมไว้ให้ หลังจากนั้นปลาตัวผู้จะทำหน้าที่ดูแลไข่จนกระทั่งไข่ฟักออกเป็นตัว ระยะแรกจะยังไม่สามารถกำหนดเพศได้ ว่าเป็นเพศใด จนกว่าจะเจริญเติบโตเต็มวัยจึงจะกลายเป็นปลาเพศผู้ ส่วนตัวที่ใหญ่ที่สุดในกลุ่มจะกลายเป็นเพศเมีย ซึ่งหนึ่งกลุ่มจะมีตัวเมียเพียงหนึ่งตัวเท่านั้น
สายพันธุ์ปลาการ์ตูน
ปลาการ์ตูนแต่ละชนิดจะมีรูปแบบและสีที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งปกติจะประกอบไปด้วยสีส้ม แดง ดำ เหลือง และส่วนใหญ่จะมีแถบสีขาวพาดขวางลำตัว 1-3 แถบ ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ของปลาการ์ตูนก็ว่าได้ พอจำแนกได้ดังนี้
ปลาการ์ตูนส้มขาว clown anemonefish, A. ocellaris (Cuvier, 1830)
ลำตัวมีสีส้มเข้ม มีแถบสีขาว 3 แถบ พาดบริเวณส่วนหัว ลำตัวและบริเวณหาง ขอบของแถบสีขาวเป็นสีดำ ขอบนอกของครีบเป็นสีขาวและขอบในเป็นสีดำ อาศัยอยู่ในที่ลึก ตั้งแต่ 1-15 เมตร ขนาดตัวโตที่สุดประมาณ 10 เซนติเมตร อาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล ชนิด Heteractis magnifica และ Stichodactyla gigantea เป็นต้น ปลาการ์ตูนส้มขาวพบได้บ่อยที่สุดในทะเลอันดามัน อ่าวไทยพบได้ที่เกาะโลซิน จังหวัดนราธิวาส อาศัยอยู่เป็นครอบครัวใหญ่ ในดอกไม้ทะเลแต่ละกออาจพบปลาการ์ตูนชนิดนี้อยู่ด้วยกัน 6-8 ตัว
ปลาการ์ตูนลายปล้อง clark "s anemonefish, A. clarkii (Bennett, 1830)
ลำตัวมีสีดำเข้ม ส่วนหน้าครีบอกและหางมีสีเหลืองทอง มีแถบขาว 3 แถบ ตรงส่วนหัว ลำตัว และโคนหาง ปลาชนิดนี้มีความผันแปรของสีสูง มีไม่ต่ำกว่า 8 รูปแบบ (ธรณ์, 2544) สีของลูกปลาวัยรุ่นก็ต่างจากปลาเต็มวัย พบทั้งอ่าวไทยและทะเลอันดามัน จัดเป็นปลาการ์ตูนใหญ่ที่สุดของเมืองไทย ขนาดโตที่สุดประมาณ 15 เซนติเมตร อาศัยอยู่ร่วมกับดอกไม้ทะเลได้หลายชนิด บางครั้งเป็นชนิดที่พบตามพื้นทราย ปลาการ์ตูนลายปล้องมีการแพร่กระจายกว้างมาก อาจอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม 3-4 ตัว โดยมีตัวเมีย ซึ่งมีขนาดโตที่สุดเป็นจ่าฝูง ตัวที่มีขนาดรองลงมาจะเป็นตัวผู้ ถ้าตัวเมียตายไปตัวผู้ก็จะรีบโตและเปลี่ยนเพศขึ้นมาทำหน้าที่แทน
ปลาการ์ตูนลายปล้องหางเหลือง sebae anemonefish, A. sebae (Bleeker, 1853)
ลำตัวมีสีดำ ส่วนหางมีสีเหลือง มีแถบขาว 2 แถบ แถบแรกพาดอยู่บริเวณหลังตา อีกแถบพาดผ่านท้องขึ้นมายังครีบหลัง เป็นชนิดที่หายาก พบเฉพาะฝั่งอันดามันในที่ลึก ตั้งแต่ 2-25 เมตร ขนาดโตที่สุดประมาณ 14 เซนติเมตร อยู่กับดอกไม้ทะเลชนิดที่ฝังทราย ได้แก่ Stichodactyla haddoni มีสีน้ำตาล หนวดสั้น มักอยู่กันเป็นคู่กับลูกเล็กๆ 3-4 ตัว มีนิสัยดุร้ายกับปลาอื่นที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัว
ปลาการ์ตูนอานม้า saddleback anemonefish, A. polymnus (Linnaeus, 1758)
ลำตัวมีสีน้ำตาลอมดำ มีแถบขาว 2 แถบ แถบแรกอยู่หลังตา อีกแถบเริ่มบริเวณกลางลำตัว เป็นแถบโค้งพาดเฉียงขึ้นไปที่ครีบหลัง ลักษณะคล้ายอานม้า พบในที่ลึก ตั้งแต่ 2-30 เมตร ขนาดโตที่สุดประมาณ 12 เซนติเมตร อยู่กับดอกไม้ทะเลชนิดที่ฝังตัวอยู่ตามพื้นทราย คือ Heteractis crispa และ Stichodactyla haddoni พบเฉพาะในอ่าวไทย
ปลาการ์ตูนอินเดีย yellow skunk anemonefish, A. akallopisos (Bleeker, 1853)
ลำตัวมีสีเนื้ออมเหลืองทองอมชมพู มีแถบขาวเล็กๆ พาดผ่านบริเวณหลังตั้งแต่ปลายจมูกจนจรดครีบหาง อาศัยในที่ลึกตั้งแต่ 3-25 เมตร ขนาดโตที่สุดประมาณ 10-11 เซนติเมตร อาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเลชนิด Heteractis magnifica และ Stichodactyla mertensii อยู่รวมกันเป็นครอบครัวใหญ่คล้ายปลาการ์ตูนส้มขาว พบได้บ่อยทางฝั่งอันดามัน ส่วนอ่าวไทยพบที่เกาะโลซิน
ปลาการ์ตูนแดงดำ red saddleback anemonefish, A. ephippium (Bloch, 1790)
ปลาเต็มวัยลำตัวมีสีส้มแดงและมีปื้นสีดำขนาดใหญ่บริเวณหลัง ส่วนปลาวัยรุ่นจะยังไม่มีปื้นสีดำ และจะมีแถบสีขาวพาดขวางลำตัวบริเวณหลังตา ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 12 เซนติเมตร อาศัยตามแนวปะการังชายฝั่งที่เป็นพื้นทราย หรือตามส่วนลาดชันของแนวปะการัง มักอาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล ชนิด Entacmaea quadricolor หรือ Heteractis crispa พบทางฝั่งทะเลอันดามัน
ปลาการ์ตูนมะเขือเทศ tomato anemonefish, A. frenatus (Brevoort, 1856)
ปลาเต็มวัยลำตัวมีสีดำอมแดง ครีบทุกครีบมีสีแดง มีแถบสีขาว 1 แถบ พาดขวางบริเวณหลังตา ปลาขนาดเล็กจะมีลำตัวและครีบเป็นสีแดง มีแถบสีขาวพาดขวางลำตัว 3 แถบ บริเวณหลังตา ตอนกลางของลำตัว และโคนหาง ในปลาวัยรุ่นแถบสีขาวที่โคนหางจะหายไป ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 12 เซนติเมตร อาศัยอยู่ตามลาน หรือรอบนอกของแนวปะการัง มักอาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล ชนิด Entacmaea quadricolor เคยมีรายงานว่า พบได้ในประเทศไทย (Allen, 2000) แต่ปัจจุบันไม่มีใครพบอีก (ธรณ์, 2544) ปลาที่ซื้อขายในตลาดประเทศไทยเป็นปลาที่นำเข้าจากประเทศอินโดนีเซีย
ปลาการ์ตูนอินเดียแดง Pink skunk anemonefish, A. perideraion (Bleeker, 1855)
ลำตัวมีสีชมพูอมเหลือง มีแถบสีขาวพาดบริเวณโคนครีบหลังตามความยาวลำตัวตั้งแต่หัวจรดหาง และมีแถบสีขาวอีก 1 แถบ พาดขวางลำตัวบริเวณหลังตา ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 10 เซนติเมตร อาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเลได้หลายชนิด อาศัยอยู่ตามแนวปะการังทั่วไป ประเทศไทยพบได้เฉพาะในอ่าวไทย
ปลาการ์ตูนแก้มหนาม Spine-cheek anemonefish, Premnas biaculeatus (Bloch, 1790)
ปลาการ์ตูนแก้มหนาม การ์ตูนทอง หรือการ์ตูนแดง เป็นปลาชนิดเดียวกัน (species) ลำตัวมีสีส้มแดง เมื่ออายุมากขึ้นสีจะแดงมากขึ้นจนเป็นสีแดงเข้มอมดำ ลำตัวมีแถบสีขาวพาดขวางลำตัว 3 แถบ บริเวณหลังตา กลางลำตัว และโคนหาง ลักษณะเด่นของปลาชนิดนี้คือมีหนามแหลมบริเวณใต้ตา ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 16 เซนติเมตร พบได้ตามรอบนอกของแนวปะการัง และส่วนที่เป็นแนวปะการังลาดชัน มักอาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล ชนิด Entacmaea quadricolor
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น